(1) buyurduğu malûmdur. Kira akdi; ihtiyaç halinde ve belli bir bedel karşılığında, menfaat elde etmek için meşrû kılınmıştır. Cemiyet hayatında kira (icâre) hukuku sürekli gündemde olan bir meseledir. İcâre (lügat yönünden) "fiale" ölçüsünde "ecir"den alınmıştır. Menfaat bedeli, ücret gibi manalara gelir.(2) İslâmi ıstılâhta, "Malûm ve meşrû bir menfaati, belirli bir ücret karşılığında elde etmektir" şeklinde tarif edilmiştir.(3) Bir şeyin aynını (kendisini) tüketime yönelik icare akdi geçerli (sahih) değildir. Bu noktada ticaret (alışveriş) gündeme girer. Yani o mal, bizzat satın alınır ve tüketilir. İcârede (kiralamada) üzerinde anlaşma yapılan şey menfaattir.(4) İslâm ulemâsı, "Kendisinden ayn'ı devam etmekle birlikte faydalanmak mümkün ve caiz olan her şeyin kira akdine konu olması mümkündür" hükmünde ittifak etmiştir.(5) Ağacın meyvesi, hayvanın sütü veya yağı için kira geçerli olmaz. Zira bunlardan faydalanmak için, bizzat kendisini (aynını) tüketmek şarttır. Yine altın, gümüş, nakit para gibi; kendilerinden faydalanmak ancak harcamak suretiyle mümkün olabilen mallarda kiralama söz konusu olamaz. Genel kaide budur.
Kira akdinin sebebi faydalanma (menfaat) olup, konu bakımından ikiye ayrılır. Birincisi: Herhangi bir menkûl veya gayr-i menkûlden faydalanmak üzere yapılan kira sözleşmesidir. Bina, elbise, hayvan ve ulaşım vasıtaları (otobüs, kamyon, taksi vs..) kira sözleşmesine konu olabilir. İkincisi: İnsanın, başkası için çalışması üzerine yapılan kira sözleşmesidir ki, buna "iş akdi" veya "hizmet sözleşmesi" denilir. Ücret ve maaş karşılığı çalışmak, herhangi bir sanatkâra ücretle iş yaptırmak gibi... Resûl-i Ekrem (sav) ve Hulefâ-i Raşidiyn döneminde kira (icâr) muamelesinin iki şekli de gündemdedir. Bu sebeble müctehid imamlar, kira (icare) akdinin caiz olduğu konusunda icma etmişlerdir. Zira insanların bu tür anlaşmalara ihtiyaçları vardır. Eşyanın alışverişi caiz olduğuna göre, faydalanmak için kiralanması da caizdir.(6)
Kira akdinin rüknü; tarafların rızasını gündeme getiren icap ve kabûldür. Ayrıca kira bedelini ve faydalanmanın süresini rükün içerisinde değerlendiren âlimler de vardır. Dikkat edilecek en önemli husus; kira akdine konu olan menfaatin meşrû olmasıdır. Oturmak için ev, alışveriş için dükkan veya herhangi bir malı nakletmek için kamyon kiralayabilirsiniz. Ancak zulmen bir adamı öldürmesi veya zina etmesi için herhangi bir kimseye ücret verip, kiralayamazsınız. Bir ev sahibi, içinde haram işleneceğini bile bile (fuhuş yaptırılacağını veya kumarhane olarak kullanılacağını) evini kiraya veremez. Zira İslâm âlimleri "Ma'siyet için kiralama (icâr) sahih değildir"(7) hükmünde ittifak etmiştir. Menkûl ve gayr-i menkûl malların kiralanması, rükünlerine, hükümlerine ve şartlarına riayet edilerek yapılabilir. Meselenin özü budur. Birbirimize dua edelim.

(1) Sünen-i Tirmizî- İst: 1401, K. Birr: 18; ayrıca Sünen-i İbn- Mâce- K. Fiten: 2; İmam Ahmed b. Hanbel-El Müsned- C:2 Sh: 277- 360 C: 3 Sh: 391.
(2) Şeyh M. El Hatibi Eş Şerbini- Muğni'l Muhtar- Beyrut: ty, C: 2 Sh: 331; ayrıca A. Himmet Berki- Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye- İst: 1979, Sh: 77.
(3) Şeyh Nizameddin ve Heyet- El Feteva-ı Hindiyye- Beyrut: 1400, C: 4, Sh: 409; ayrıca İmam-ı Kasani- El Bedaiû's Senai- Beyrut: 1974, C: 4, Sh: 173.
(4) A. Himmet Berki- a.g.e., Sh: 79.
(5) İbn-i Hümam- Fethû'l Kadir- Beyrut: 1318, C: 7, Sh: 145; ayrıca İmam-ı Kasani- a.g.e., C: 4, Sh: 174.
(6) İmam-ı Serahsi- El Mebsut- Beyrut: ty, C: 15, Sh: 74; ayrıca İbn-i Hümam- a.g.e., C: 7, Sh: 147.
(7) İmam-ı Merginani- El Hidaye- Kahire: 1965, C: 3, Sh: 240