KİMLER EMAN VEREBİLİR?

e-Posta Yazdır PDF

780 "Eman'ın" kelime manası: korkusuzluk, rahatlık, endişeden beri ve emin olmaktır. İslâmi ıstılâhta; emniyete ve güvenliğe kavuşması hususunda düşmana verilen söz veya yapılan işaret demektir. Hür bir erkek veya hür bir kadın; kâfire eman verdiği zaman onlarla savaşmak sahih olmaz. Zira müslümanlardan hür bir erkeğin veya kadının "Eman" vermesi sahihtir.(148) Resûl-i Ekrem (sav): "Müslümanların kanları birbirine eşittir ve onlardan herhangi birisinin ahidleriyle amel edilir"(149) buyurmuştur. Mü'minler kuvvet ve şevket ehlidirler, kâfirler onlardan çekinir. Eman verebilmesinin sebebi imana dayandığı ve imanın da cüzlere bölünmezliği esas olduğu için; hür bir mü'minin (Erkek veya kadın) tek başına verdiği eman sahihtir. Ancak mükellefin "Eman" vermesinde fesad tehlikesi sözkonusu olursa, mü'minlerin lideri bu hakka sınır koyabilir.(150)

 781 Ulûlemr'e zimmet akdi ile bağlı olan gayr-i müslim'in (Zimmi'nin) eman vermesi sahih olmaz. Zira o akaid noktasından itham altındadır. Ayrıca "Velâyet" durumu da söz konusu değildir.(151) Buradaki incelik şudur: Gay-i Müslim her ne kadar "Darû'l İslâm"halkından ise de; kendi akaidinde olan bir kâfiri casuslukla görevlendirebilir. Çünkü din gayretiyle amel etme ihtimali mevcuttur. Kaldı ki; herhangi bir kâfir; gayr-i müslim olan zimmi'nin vereceği sözle güvene ve emniyete kavuşmaz. Darû'l Harb'te ikâmet eden müslümanın da herhangi bir kâfire vereceği eman sahih değildir.

 782 İmam-ı Azam Ebû Hanife (rh.a) "Mahcur olan kölenin emanı caiz olmaz" buyurmuştur. Ancak efendisi; o köle için "Cihad" izni vermişse, emanı sahih olur. Zira o cihad eden kuvvet ve şevket sahibi bir mü'min olmuştur. İmam-ı Muhammed (rh.a) Resûl-i Ekrem (sav)'in "Köle'nin emânı, emândır" Hadis-i Şerifini esas alarak, kölenin emanı sahih olur buyurmuştur.(152) Müftabih olan kavil; İslâm ordusunun bir askeri olan köle'nin, kâfire vermiş olduğu eman sahihtir. Mahcur olan ve efendisi tarafından cihad etmesine izin verilmeyen köle ise "Emân" veremez. Ayrıca sabi hükmünde olan çocuğun ve mecnun gibi akli melekeleri zayıf olan kimselerin de eman vermesi sahih değildir.(153)